Nieuws
3 min leestijd
ASML en TNO bouwen samen aan een pilotlijn voor de massaproductie van fotonische chips in Eindhoven. ASML levert daarvoor DUV- en I-line lithografiemachines en biedt procesondersteuning. De fabriek verrijst direct achter het bestaande gebouw van SMART Photonics op de High Tech Campus en moet in 2027 operationeel zijn. De eerste chips worden in 2028 verwacht.
Het partnerschap werd op 24 juni 2026 aangekondigd. Financiële details over de deal tussen ASML en TNO zijn niet bekendgemaakt. De bredere pilotlijn vertegenwoordigt een investering van ruim 153 miljoen euro, gefinancierd door de Europese Unie, de Nederlandse ministeries van Economische Zaken en Defensie, TNO zelf en PhotonDelta, dat 53 miljoen euro inbrengt vanuit het Nationaal Groeifonds.
De samenwerking is een publiek-private constructie waarbij ook Eindhoven University of Technology, de Universiteit Twente, SMART Photonics en High Tech Campus Eindhoven betrokken zijn. TNO, TU/e en de Universiteit Twente werken daarbinnen samen in het gezamenlijk opgerichte Photonic Integration Technology Centre (PITC). Het project valt onder het Europese PIXEurope-programma.
De pilotlijn richt zich op indiumfosfide (InP) fotonische chips op 6-inch wafers. Dat is een stap vooruit ten opzichte van de huidige standaard van 4-inch wafers in dit segment. De beoogde capaciteit loopt uiteindelijk op naar zo'n 10.000 wafers per jaar.
Fotonische chips verwerken datasignalen via licht in plaats van elektrische stroom. Ze worden toegepast in datacenters, medische apparatuur, sensoren en telecominfrastructuur. De overstap naar grotere wafers verlaagt de productiekosten per chip en maakt opschaling commercieel haalbaarder.
TNO exploiteert de faciliteit de eerste vijf jaar zelf. Daarna is een mogelijke overdracht aan de industrie voorzien. Bedrijven, onderzoekers en start-ups krijgen toegang tot de lijn, wat de fabriek ook een open-acces karakter geeft voor partijen die zelf geen eigen productiefaciliteit kunnen bouwen.
Arnaud de Jong, Managing Director TNO High Tech Industry, benadrukt dat de samenwerking met ASML gericht is op het verfijnen van productieprocessen naast de levering van machines. Stanislas Baron, Senior Vice President bij ASML, wijst op het belang van de Europese fotonica-infrastructuur voor de bredere halfgeleiderindustrie.
De mondiale markt voor siliciumfotonica wordt momenteel geraamd op 278 miljoen dollar en zou volgens marktprognoses kunnen groeien naar 2,7 miljard dollar in 2030, een samengesteld jaarlijks groeipercentage van 46 procent. Indiumfosfide, waarop de Eindhovense lijn zich richt, heeft andere eigenschappen dan siliciumfotonica en is met name geschikt voor toepassingen waarbij lichtgeneratie vereist is, zoals lasers en optische versterkers.
PhotonDelta, het consortium dat het Nederlandse fotonica-ecosysteem organiseert, draagt financieel bij en is als partner betrokken. CEO Eelko Brinkhoff ziet de pilotlijn als een schakel tussen fundamenteel onderzoek en industriële productie. TNO-CEO Tjark Tjin-A-Tsoi en Gerwin Gelinck, onbezoldigd hoogleraar Geïntegreerde Fotonica aan de Universiteit Twente, zijn eveneens aan het project verbonden.
De samenwerking past in een bredere Europese strategie om kritieke technologieën, waaronder geavanceerde halfgeleiders en fotonica, minder afhankelijk te maken van productie buiten Europa. Voor het Nederlandse ecosysteem rondom Eindhoven, waar ASML, SMART Photonics en PhotonDelta al gevestigd zijn, voegt de pilotlijn een productieschakel toe die voorheen ontbrak. Dat maakt de regio aantrekkelijker voor fotonica-start-ups die nu voor fabricage afhankelijk zijn van faciliteiten elders in de wereld. Voor investeerders in het Europese fotonica-segment biedt een toegankelijke, lokale pilotlijn meer mogelijkheden om portfolio-bedrijven door de fase tussen prototype en serieproductie te loodsen.
ASMLFabrikant van geavanceerde chipproductieapparatuurTNONederlands onderzoeksinstituut voor toegepaste wetenschappen
TU/eTechnische universiteit met onderzoeks- en onderwijsfocus
High Tech Campus EindhovenTechnologiecampus met innovatiebedrijven en onderzoekscentra
PhotonDeltaFotonische chipmaker voor datacenters en AISMART PhotonicsFotonische chipdesign en productie voor industriële toepassingenEindhoven University of TechnologyOnderzoeks- en technische universiteit in Zuid-NederlandUniversiteit TwenteTechnische universiteit in Twente, onderwijs en onderzoek
De Chinese supercomputer LineShine staat op de eerste plek in de 67e editie van de TOP500-lijst, die op 23 juni 2026 werd gepubliceerd. Het systeem haalt 2,198 exaflops en is daarmee ruim twintig procent sneller dan de Amerikaanse voormalig koploper El Capitan.
Het Amsterdamse alpha.one heeft €1,8 miljoen groeikapitaal opgehaald, geleid door Orange Mills Ventures. Het bedrijf gebruikt neurowetenschap om de effectiviteit van marketingcontent te voorspellen en wil het platform uitbreiden met een actieve optimalisatie-engine.
Anthropic heeft haar Fable-model afgesloten voor gebruikers buiten de VS, waaronder Europeanen. Het is een van de eerste keren dat een geavanceerd Amerikaans AI-model expliciet wordt beperkt tot Amerikaanse staatsburgers.
