Nieuws
2 min leestijd
Minister Sjoerd Sjoerdsma van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking tekende op 23 juni 2026 in Washington D.C. de toetredingsverklaring voor Pax Silica. Daarmee werd Nederland het vijftiende land dat zich aansluit bij de alliantie, die door de Verenigde Staten is opgericht om de internationale chipketen te diversifiëren en meerdere regio's een structurele rol te geven in de productie van halfgeleiders.
De alliantie brengt landen samen die samenwerken op het gebied van chipproductie, datacenters en kunstmatige intelligentie. Naast de VS en Nederland zijn onder meer Zuid-Korea, Japan, het Verenigd Koninkrijk, Noorwegen, Zweden, Finland, Australië, India en Israël lid. Taiwan, de thuisbasis van chipmaker TSMC, ondersteunt Pax Silica zonder volwaardig lid te zijn. De Europese Unie en andere Europese lidstaten hebben aangegeven op korte termijn te willen toetreden.
Jacob Helberg, Amerikaans onderminister voor Economische Zaken, leidt het initiatief. Pax Silica werd in december 2025 gelanceerd met als doel de weerbaarheid van de hele keten te versterken, van kritieke grondstoffen tot het eindproduct. De deelnemende landen willen nauwer samenwerken bij het opzetten van chipfabricage en bijbehorende infrastructuur, zodat de productieketen minder kwetsbaar is voor verstoringen in één regio.
De alliantie richt zich daarmee op een breder vraagstuk dan exportcontroles alleen. Samenwerking bij datacentercapaciteit en AI-toepassingen maakt eveneens deel uit van het samenwerkingskader.
De toetreding van Nederland valt samen met een periode van toenemende druk op de Nederlandse chipindustrie. Op 19 juni 2026, vier dagen voor de ondertekening, uitte Amerikaans minister van Handel Howard Lutnick zorgen over mogelijke schendingen van exportcontroles door ASML. ASML-topman Christophe Fouquet heeft die kwestie moeten navigeren terwijl zijn bedrijf al langer onder beperkende exportmaatregelen opereert.
In april 2026 werd in de VS de Match Act ingediend, een wetsvoorstel dat export van hoogwaardige chiptechnologie verder aan banden wil leggen. Premier Rob Jetten had deze exportbeperkingen eerder al in Washington aan de orde gesteld. De Nederlandse toetreding tot Pax Silica geeft beleidsmakers in Den Haag en Brussel een formeel platform voor overleg over dit soort wetgevende trajecten.
De aansluiting bij Pax Silica past in een reeks beleidsmaatregelen die de Nederlandse overheid het afgelopen jaar nam. In oktober 2025 nam de Nederlandse staat de controle over van Nexperia, de in Nederland actieve chipmaker die in handen is van het Chinese Wingtech. Die overname was ingegeven door overwegingen rondom economische veiligheid.
China reageerde in november 2025 op het Nederlandse chipbeleid en beschuldigde Nederland van het verstoren van de chipaanvoer. De exacte context van die beschuldiging is op basis van het beschikbare bronmateriaal niet volledig te reconstrueren.
Met vijftien leden en een groeiende interesse vanuit de EU ontwikkelt Pax Silica zich tot een geopolitiek samenwerkingsverband rond halfgeleiders dat verder reikt dan bilaterale handelsafspraken. Voor Nederland, met ASML als wereldwijde leverancier van lithografiemachines, is formele betrokkenheid bij zo'n alliantie zowel een diplomatiek als een industrieel signaal.
Voor andere Europese landen die overwegen toe te treden, biedt het Nederlandse lidmaatschap een referentiepunt. Tegelijk maakt de situatie rond ASML en de Match Act duidelijk dat toetreding tot een alliantie en het oplossen van concrete handelsspanningen twee afzonderlijke trajecten blijven. Europese founders en investeerders in de halfgeleidersector zullen de verdere ontwikkeling van de Match Act en de EU-toetredingsgesprekken dan ook nauwlettend volgen.
Het Amsterdamse alpha.one heeft €1,8 miljoen groeikapitaal opgehaald, geleid door Orange Mills Ventures. Het bedrijf gebruikt neurowetenschap om de effectiviteit van marketingcontent te voorspellen en wil het platform uitbreiden met een actieve optimalisatie-engine.
Anthropic heeft haar Fable-model afgesloten voor gebruikers buiten de VS, waaronder Europeanen. Het is een van de eerste keren dat een geavanceerd Amerikaans AI-model expliciet wordt beperkt tot Amerikaanse staatsburgers.
IT Circle Nederland heeft in zijn juni-nieuwsbrief een partnerschap met U-tech aangekondigd. Samen organiseren de twee partijen rondetafelsessies over Diversiteit & Inclusie; de tweede editie vond plaats op 22 mei 2026.
9:34
