Boeren vinden geen wieders maar wel twee miljoen voor AI met Odd.Bot

Dat beeld verandert. Op akkers in Kraggenburg en Ens rolt een witte machine geruisloos door de voren. Dag en nacht. Zonder koffiepauze, zonder toiletpauze. De Maverick van Odd.Bot is geen spectaculaire robot uit een sciencefiction-film. Hij is een geduldige werker. Eén die in twee weken tijd twee miljoen onkruiden uit de grond trekt met een precisie van twee millimeter. [1]

Van bezorgfiets naar AI-gestuurde wiedarm

Martijn Lukaart begon niet in de landbouw. In 2015 richtte hij Bun.Run op, een platform voor lokale bezorgingen per fiets. Urban logistics, last-mile delivery. Het typische startup-vocabulaire van die tijd. Maar ergens onderweg verschoof zijn focus. Hij zag een urgenter probleem.

De biologische sector groeide, maar liep tegen een muur aan. Geen herbiciden, dus handmatig wieden. Kosten tussen de duizend en tweeduizend euro per hectare. En de mensen om dat werk te doen werden steeds schaarser. Seizoensarbeiders uit Oost-Europa kozen vaker voor banen in eigen land, waar de lonen stegen en de werkloosheid daalde. [2]

In 2018 begon Lukaart, samen met studenten van de TU Delft en RoboHouse, aan een prototype. Kan een AI-systeem elk individueel onkruidplantje herkennen tussen duizenden gewassen? En kan een robot dat onkruid verwijderen zonder de wortel ernaast te beschadigen? Het antwoord bleek ja, maar de weg ernaartoe duurde jaren van training, iteratie en veldwerk.

Kunstmatige intelligentie tussen de wortelen

De Maverick die vandaag over Nederlandse, Belgische en Duitse velden rijdt is de vierde generatie. Hij navigeert niet met GPS maar met computer vision. Camera's volgen de gewasrijen, AI-modellen analyseren elk plantje in het beeld en onderscheiden gewas van onkruid. Twee mechanische armen trekken vervolgens alleen de indringers uit de grond. Wortel en al.

De cijfers zijn indrukwekkend. Per dag kan de robot ongeveer een hectare bewerken. Per seconde verwijdert hij tot twee onkruiden per arm. En het systeem werkt 24 uur per dag, zeven dagen per week. De enige menselijke handeling is het wisselen van de batterijen. [3]

"We hebben dit wortelveld schoongekregen zonder één onkruid met de hand te trekken. Alleen de robot ging erin. Geen koffiepauzes, geen toiletpauzes, hij gaat gewoon door. Ook 's nachts." — Bert Benedictus, biologisch teler in Kraggenburg [1]

De prijs ligt tussen de 90.000 en 120.000 euro, afhankelijk van de configuratie. Dat klinkt als een forse investering. Maar reken even mee. Digni van den Dries, biologisch teler in Ens, had voor hetzelfde werk twaalf mensen nodig gehad. En die zijn er simpelweg niet meer. [1]

"Twee weken rijden, twee miljoen onkruiden weg. Daar had ik twaalf man voor nodig gehad. En die kun je niet meer vinden. Deze robot heeft me arbeid bespaard en rust gegeven." — Digni van den Dries, biologisch teler in Ens [1]

Schaarste als strategie

Hier wordt het interessant. De eerste productierun van 2025, zestien robots, was al uitverkocht voordat de assemblage begon. De pre-orders voor 2026 zijn bijna vol. Er is duidelijk vraag. En toch kiest Odd.Bot ervoor om niet te versnellen.

Het is een bewuste keuze. Lukaart houdt de productie beperkt om kwaliteit en service te garanderen, samen met lokale partners. [4] Die partners zijn cruciaal. Mechanisatiebedrijven als Weevers BV in Swifterbant en Doorgrond in het noorden verzorgen levering en ondersteuning. Een AI-gestuurde robot die het veld opgaat zonder goede service is een dure paperweight. Odd.Bot bouwt eerst vertrouwen, dan pas volume.

En er is nog iets opmerkelijks. Bij de laatste financieringsronde van twee miljoen euro, geleid door Iconic Ventures, investeerden ook regionale boeren mee. [4] Geen anonieme durfkapitalisten, maar telers die de robot dagelijks in het veld zien werken. Ze kopen niet alleen een product. Ze wedden op de toekomst van hun eigen sector.

Een les uit Flevoland

Twintig Mavericks rijden nu over akkers in vier landen. Ze werken in wortelen, uien, witlof en rode biet. De technologie werkt. De vraag die overblijft is of Odd.Bot de capaciteit kan opbouwen zonder de kwaliteit te verliezen die boeren nu overtuigt.

Voor andere startups zit er een les in dit verhaal. Funding hoeft niet altijd uit Silicon Valley of van traditionele VC's te komen. Soms zitten je beste investeerders gewoon in je klantenbestand. Boeren die hun eigen geld in een wiedrobot stoppen omdat ze hem dagelijks zien presteren. Dat is validatie die geen pitch deck kan evenaren.

Willem Blom
Founder Dutchstartup.ai