Nieuws
3 min leestijd
Kunstmatige intelligentie is niet langer uitsluitend een softwarefeature die verscholen zit in apps en platforms. Op VivaTech 2026, dat deze dagen in Parijs plaatsvindt, is de centrale boodschap dat AI zich steeds vaker nestelt in productontwerp, fabriekshallen en de kernprocessen van bedrijven.
De verschuiving is merkbaar in de samenstelling van exposanten en de thema's die de beurs domineren. Waar vorige edities nog sterk gericht waren op digitale toepassingen en consumentensoftware, ligt de nadruk dit jaar op de integratie van intelligente systemen in de materiële wereld. Denk aan robots, productieomgevingen en slimme infrastructuur.
Voor Nederlandse founders en investeerders is VivaTech traditioneel een kans om de Europese markt te peilen en contacten te leggen buiten de eigen ecosystemen. De trends die dit jaar zichtbaar zijn, geven een indicatie van waar de komende jaren kapitaal en aandacht naartoe zullen vloeien.
De aanwezigheid van industriële spelers op VivaTech is dit jaar groter dan in voorgaande edities. Bedrijven uit de maakindustrie, logistiek en energie laten zien hoe zij AI inzetten om processen te automatiseren, onderhoud te voorspellen en productielijnen flexibeler te maken. Het gaat daarbij niet om concepten of demo's, maar om systemen die al operationeel zijn of op korte termijn worden uitgerold.
Een opvallende categorie is die van fysieke AI-agents: autonome systemen die in de echte wereld navigeren en beslissingen nemen zonder directe menselijke sturing. Dit varieert van magazijnrobots tot inspectiedrones en zelfrijdende voertuigen voor industriële terreinen. De onderliggende modellen worden steeds compacter, waardoor ze ook op hardware met beperkte rekenkracht kunnen draaien.
Dat heeft gevolgen voor de manier waarop bedrijven hun technologiestack inrichten. Verwerking hoeft niet meer uitsluitend in de cloud plaats te vinden; AI-inferentie op het apparaat zelf, ook wel edge inference genoemd, maakt systemen sneller en minder afhankelijk van een stabiele internetverbinding.
Naast productie en logistiek is productontwerp een terrein waar AI zichtbaar aan invloed wint. Generatieve modellen worden ingezet om ontwerpvarianten te produceren op basis van functionele eisen, materiaalkosten en duurzaamheidscriteria. Ingenieurs selecteren vervolgens de meest geschikte opties, in plaats van dat zij het gehele ontwerpproces handmatig doorlopen.
Dit wordt in de industrie aangeduid als generatief ontwerpen. De technologie bestaat al langer, maar de combinatie met grote taalmodellen en verbeterde simulatiesoftware maakt het proces toegankelijker en sneller. Verschillende exposanten op VivaTech tonen tooling die dit soort workflows ondersteunt, van kleinere startups tot gevestigde softwareleveranciers.
Voor maakbedrijven betekent dit dat de tijdspanne tussen idee en prototype kan worden verkort. Hoeveel dat oplevert in de praktijk, hangt sterk af van de complexiteit van het product en de kwaliteit van de trainingsdata die beschikbaar is.
VivaTech vindt plaats in een periode waarin de Europese AI Act steeds concretere verplichtingen oplegt aan bedrijven die AI-systemen ontwikkelen of inzetten. Voor toepassingen in de fysieke wereld, zoals autonome machines en systemen die veiligheidsrelevante beslissingen nemen, gelden de strengste eisen uit de verordening.
Dat heeft zichtbaar effect op hoe bedrijven hun producten positioneren. Er is meer aandacht voor certificering, uitlegbaarheid van modellen en het vastleggen van verantwoordelijkheden in de keten. Enkele exposanten benadrukten nadrukkelijk dat hun systemen voldoen aan de eisen voor hoog-risicotoepassingen, al valt op dat de interpretatie van die eisen nog niet uniform is.
Voor Nederlandse bedrijven die actief zijn in sectoren als agri-food, water en energie is dit relevant. Die sectoren tellen relatief veel toepassingen die onder de strengere categorieën van de AI Act vallen. Kennis van de regelgeving is daarmee geen juridische bijzaak, maar een onderdeel van de productstrategie.
Nederland heeft een relatief sterke positie in sectoren die nu centraal staan op VivaTech, zoals hightech manufacturing, agri-tech en water management. De vraag is of het ecosysteem snel genoeg schakelt om die positie te benutten in een markt die in hoog tempo internationaliseert.
Investeringen in fysieke AI-toepassingen vereisen doorgaans meer kapitaal en een langere ontwikkelcyclus dan pure softwarebedrijven. Dat stelt andere eisen aan investeerders en vraagt om bredere samenwerkingsverbanden, bijvoorbeeld tussen startups, corporates en kennisinstellingen.
De editie van VivaTech laat zien dat de concurrentie op dit terrein niet alleen uit de Verenigde Staten komt. Ook Franse, Duitse en Britse bedrijven investeren stevig in de combinatie van hardware en AI. Voor Nederlandse spelers is zichtbaarheid op dit soort platforms daarmee geen luxe, maar een praktische noodzaak om in beeld te blijven bij potentiële partners en afnemers.
Het Amsterdamse alpha.one heeft €1,8 miljoen groeikapitaal opgehaald, geleid door Orange Mills Ventures. Het bedrijf gebruikt neurowetenschap om de effectiviteit van marketingcontent te voorspellen en wil het platform uitbreiden met een actieve optimalisatie-engine.
Anthropic heeft haar Fable-model afgesloten voor gebruikers buiten de VS, waaronder Europeanen. Het is een van de eerste keren dat een geavanceerd Amerikaans AI-model expliciet wordt beperkt tot Amerikaanse staatsburgers.
Nederland is op 23 juni 2026 toegetreden tot Pax Silica, een door de VS geleide alliantie die de chipketen wil diversifiëren en de afhankelijkheid van één regio wil verminderen. Nederland is het vijftiende lid; ook Zuid-Korea, Japan en het Verenigd Koninkrijk zijn aangesloten.
