Microsoft Azure en Amazon AWS mogelijk aangemerkt als poortwachter onder Europese DMA

De Europese Commissie wil Microsoft Azure en Amazon Web Services (AWS) aanwijzen als poortwachters onder de Digital Markets Act (DMA). Dat meldde financieel persbureau Bloomberg. De formele bekendmaking zou volgende week plaatsvinden, waarna een definitief besluit tegen het einde van 2026 wordt verwacht.

Opmerkelijk is dat beide clouddiensten de kwantitatieve drempels van de DMA niet automatisch halen. De Commissie kiest er desondanks voor om te handhaven, omdat zij van mening is dat de cloudmarkt vormen van afhankelijkheid creëert die de oorspronkelijke drempelcriteria niet volledig vastleggen. In november 2025 opende de Commissie al drie marktonderzoeken naar cloud computing-diensten onder de DMA, waaronder specifieke trajecten voor AWS en Azure.

Als de aanwijzing definitief wordt, krijgen beide bedrijven verplichtingen op het gebied van interoperabiliteit, het tegengaan van klant-lock-in en beperkingen op zelfbevoordeling. Bij niet-naleving kunnen boetes worden opgelegd van maximaal 10 procent van de wereldwijde jaaromzet, oplopend tot 20 procent bij herhaalde overtredingen.

Aanwijzing ondanks het missen van de drempelwaarden

De DMA hanteert kwantitatieve drempels om te bepalen of een platform als poortwachter wordt beschouwd. Die zijn gebaseerd op omzet, marktkapitalisatie en het aantal actieve gebruikers binnen de EU. AWS en Azure halen die lat formeel niet voor hun cloudinfrastructuurdiensten.

Toch concludeert de Commissie dat beide bedrijven zeer sterke posities innemen in de Europese cloudmarkt. Bedrijven, overheden en andere organisaties bouwen infrastructuur op die moeilijk te verplaatsen is naar een andere aanbieder, een fenomeen dat ook wel vendor lock-in wordt genoemd. De Commissie stelt dat dit type marktmacht onvoldoende wordt gevangen door de bestaande drempelberekeningen.

De beslissing om een onderzoek te starten, ook zonder automatische kwalificatie, volgde mede op een reeks grote storingen die de risico's van concentratie bij een handvol aanbieders zichtbaar maakten. Een uitval bij AWS van circa vijftien uur trof onder meer Apple, McDonald's en Epic Games. Problemen bij Azure verstoorden check-ins bij Alaska Airlines en stemmen in het Schotse Parlement.

Wat poortwachterschap in de praktijk betekent

Wanneer een dienst officieel als poortwachter wordt aangemerkt onder de DMA, gelden specifieke gedragsverplichtingen. Voor cloudinfrastructuur zou dat onder meer betekenen:

• Interoperabiliteit: klanten moeten eenvoudiger data en workloads kunnen overzetten naar andere cloudproviders.
• Geen zelfbevoordeling: de poortwachter mag eigen diensten niet structureel bevoorrechten ten opzichte van concurrerende aanbiedingen op hetzelfde platform.
• Transparantie over tarieven en contracten: zodat zakelijke gebruikers beter geïnformeerde keuzes kunnen maken.

Voor startups en scale-ups die zwaar leunen op AWS of Azure zijn dit relevante ontwikkelingen. Meer portabiliteit en openheid kunnen in theorie de overstapkosten verlagen en de onderhandelingspositie tegenover grote cloudaanbieders versterken.

DMA al actief voor andere diensten van dezelfde bedrijven

De DMA is op dit moment al van toepassing op zes aangewezen poortwachters: Alphabet, Amazon, Apple, ByteDance, Meta en Microsoft. Die aanwijzingen gelden echter voor specifieke diensten, zoals app stores, zoekmachines en berichtendiensten. Cloudinfrastructuur viel daar tot nu toe buiten.

Een eventuele aanwijzing van AWS en Azure zou dus een uitbreiding vormen van het bestaande DMA-kader, niet een nieuwe toepassing ervan op nieuwe spelers. Amazon en Microsoft zijn als bedrijf al vertrouwd met de DMA-verplichtingen, maar moeten dan voor een geheel andere categorie diensten aan nieuwe eisen voldoen.

Britse toezichthouder ging eerder al tot actie over

De Europese Commissie is niet de eerste toezichthouder die de cloudmarkt kritisch bekijkt. De Britse Competition and Markets Authority (CMA) onderzocht de cloudinfrastructuurmarkt en concludeerde dat de concurrentie niet optimaal functioneerde. Het Verenigd Koninkrijk heeft op basis daarvan al stappen gezet richting meer regelgeving voor grote cloudaanbieders.

De Commissie volgt daarmee een trend waarbij westerse toezichthouders cloudinfrastructuur steeds vaker beschouwen als een markt met structurele machtsverhoudingen die regulering rechtvaardigen. Een definitief besluit in Europa wordt verwacht voor het einde van 2026. Zowel Microsoft als Amazon hebben zich nog niet publiekelijk uitgesproken over de verwachte aanwijzing.